Nobel tartışması ve demonik bir yazar olarak Peter Handke

Nobel Edebiyat Ödülünün Srebrenitsa katliamının sorumlusu Sırp savaş suçlusu Miloşeviç’i savunan, Bosna soykırımını inkar eden Avusturyalı yazar Peter Handke’ye verilmesi tepkilere neden olmuştu.

Nobel tartışması ve demonik bir yazar olarak Peter Handke

Başta Cumhurbaşkanı Erdoğan olmak üzere Türkiye'den de Peter Handke be Nobel Komitesi'ne tepkiler yükseldi. Birikim Dergisi yazarı Barış Özkul, Handke olayına farklı bir açıdan baktı.

Barış ÖZKUL / BİRİKİM

Nobel tartışması ve demonik bir yazar olarak Peter Handke

Sekiz yıl süren Yugoslavya İç Savaşı’nda elbette sadece Sırplar savaşmadı. Gelgelelim Sırplarla-Slovenler, Sırplarla-Hırvatlar, Hırvatlarla-Müslümanlar, Müslümanlarla (İzzetbegovic) Müslümanlar (Abdic), Bosna Sırbistanı ile Belgrad Sırbistanı, Çetnik ile Ustashe ve Yugoslav ordusu ile NATO kuvvetlerinin savaştığı; Mostar’dan Dubrovnik’e, Srebrenitsa’dan Gorazde’ye yayılan ve Sırplar, Hırvatlar, Makedonlar, Boşnaklar, Karadağlılar, Makedonlar, Arnavutlar ve Kosovalıların etkilendiği çatışmaların en büyük mağdurlarından birinin Müslüman Boşnaklar olduğu kesin. Miloseviç’e bağlı Karadziç, Mladiç gibi komutanların güdümünde Bosnalı Müslümanlara korkunç kıyımların yapıldığı gerçeği Handke’nin tezlerinin aksine Batı medyasının uydurduğu ya da makyajladığı bir yalan değildi. Üstelik Srebrenitsa ve Saraybosna gibi yerlerdeki katliamlar Avrupa’nın gözü önünde gerçekleşti; kamuoyu olan bitenden habersiz değildi. Naziler’in ölüm kamplarının savaş süresince gizli kalması gibi bir durum Yugoslavya’da geçerli değildi.

Buna rağmen Handke, Bosna’da yaşananlara insan hakları ve insanlık onuruna saygılı birisinden bekleneceği şekilde yaklaşmadı. Üçüncü Reich’ın hizmetkârı olan kendi ana-babasına öfke duyduğu için böyle davrandığını, bilinçdışı bir itkiyle bu inkâra sığındığını öne sürenler var. Bunun ne kadar doğru olduğu bilinmez; bilinse de bu Handke’nin savaşla ilgili görüşünün vicdani ağırlığını –hâlâ aynı görüşte olmasının yükü de düşünülürse– hafifletmez.

Ama bu; Handke’nin Nobel’i hak edecek kadar başarılı bir kurmaca yazarı olduğu gerçeğini de değiştirmez. Böyle demonik bir yazarın eserlerine bakarak karar vermek ne kadar zor olsa da edebiyat bahis konusu olduğunda nesnellik adına tutulacak yol önce esere bakmaktır.

Yazının tamamını okumak için TIKLAYIN

Sıradaki Haber İçin Sürükleyin