Türkiye'de yalan haberlerle mücadele yöntemleri

Türkiye sosyal medyada en fazla sahte hesabın olduğu ülkelerden biri. Bu da yalan haberlerin yayılmasını tetikliyor. Peki yalan haberle Türkiye'de nasıl mücadele ediliyor?

Türkiye'de yalan haberlerle mücadele yöntemleri

Dünya genelinde sosyal medya kullanımının artmasının yanı sıra Türkiye'de basın özgürlüğüne yönelik baskılar da sosyal medyayı önemli haber kaynaklarından biri haline getirdi. Oxford Üniversitesi bünyesindeki Reuters Gazetecilik Çalışma Enstitüsü'nün 2015 Dijital Haberler Raporu'nda Türkiye 18 ülke arasında "sosyal medyanın bir haber kaynağı olarak görülmesinde" yüzde 67’lik oranla başı çekiyor. Enstitü'nün 2016 raporunda ise 26 ülke arasında yüzde 73'lük oranla ikinci sırada. Verilere göre Türkiye'de geleneksel basına olan güven bir yılda yüzde 45'ten yüzde 40'a geriledi. Raporda basına duyulan güven sıralamasında da Türkiye 26 ülke arasında 19'uncu sırada.

Sosyal medyanın haber kaynağı haline dönüşmesi riskleri de beraberinde getiriyor. Haber kaynaklarının kontrol edilememesi yalan haberlerin kolayca yayılabilmesine yol açıyor. 

"Bilgi kirliliği temelde propaganda amaçlı"

Türkiye'de bilgi kirliliği ve yalan haberlerin önüne geçebilmek için çalışan çeşitli kurum ve inisiyatifler bulunuyor. Bu oluşumlar temelde 'fact-checking', yani kuşku uyandıran haberlerin doğruluğunu teyit etmeyi ve kamuoyunu bilgilendirmeyi amaçlıyorlar. 2014'te kurulan Doğruluk Payı ile 2016'da kurulan teyit.org adlı internet siteleri bu oluşumlardan ikisi.

Peki Türkiye'de yalan haberler neden ve nasıl yayılıyor?

DW Türkçe'ye konuşan teyit.org kurucusu ve şef editörü Mehmet Atakan Foça'ya göre, yanlış bilgiler genel itibariyle "eğlence ve siyasi propaganda amacıyla" dolaşıma sokuluyor. Doğruluk Payı kurucusu Baybars Örsek de bilgi kirliliğinin "pek iyi niyetli olmayan çevreler tarafından ortaya çıkarıldığının" altını çiziyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi ve sosyal medya uzmanı Yrd. Doç Dr. Erkan Saka ise yalan haberlerin kaynağının "sıradan kullanıcılar değil, örgütlü güçler" olduğunu ve yalan haberleri anlamak için "propaganda literatürüne bakmak gerektiğini" ifade ediyor.

Haberin devamını okumak için TIKLAYIN...

Sayfa Derleme Süresi: 10.0240 saniye